Plons!

EEN TIBETAANS SPROOKJE in China

PLONS!’

Er woonden eens zes hazen aan de over van een meertje, gelegen midden in een bos met papajabomen. Toen de vruchten rijpten viel er een papajavrucht in het water en die zei ‘plons!’De hazen, die dit geluid nog nooit gehoord hadden, schrokken geweldig en stoven uiteen. Een vos zag ze weghollen en riep hen na: ‘wat is er aan de hand?’‘de plons komt’ hijgden de hazen en holden door. Nauwelijks had de vos dit gehoord of ook hij nam een aanloop en stoof weg.Nieuwsgierig zag een aap vanuit een boom de vluchtende vos en vroeg: ‘waarom heb je zo’n haast?’‘de plons komt!’ riep de vos buiten adem, zonder echter langzamer te gaan lopen.De aap dacht niet lang na en vluchtte weg. Van tak naar tak slingerend en dan weer eens over de grond huppelend, baande hij zich een weg door het struikgewas alsof de duivel hem op de hielen zat.Het bericht verspreidde zich vliegensvlug onder alle dieren in woud en steppe.De een hoorde het van de ander. Tenslotte leek alles op de vlucht te zijn. De herten vlogen met lange, uitgestrekte sprongen over alle hindernissen heen, de buffels stampten in grote kudden over de vlakten. Met een geweldig gedreun donderden de neshoorns en olifanten voort, beren, luipaarden, tijgers en leeuwen joegen naast elkaar door het woud, en knorrend volgden de varkens er achteraan. De vluchtende dieren kwamen tenslotte aan een berg, aan de voet waarvan een leeuw met lange manen lag. Toen hij al die dieren zo zag voorrazen, riep hij naar een leeuw: ‘waarom heb je zo’n haast, broer? Waarom loop je zo hard? Je hebt toch klauwen en scherpe tanden?’‘de plons komt!’ riep de leeuw en wilde weer doorlopen.‘de plons? Wie is dat dan ? en waar is hij?’‘dat weet ik ook niet’, zei de andere, die kletsnat was van het zweet. ‘rustig dus maar’ zei de oude, ervaren leeuw. ‘we moeten de zaak eens grondig onderzoeken. Waar komt dat bericht vandaan?’‘de tijger kwam voorbij en die heeft het me verteld, ‘ zei de leeuw, die nu stil was blijven staan. Er was een stagnatie gekomen in de lange rij vluchtende dieren. De oude leeuw gebruikte die gelegenheid, ontdekte met zijn scherpe ogen in de algemene wanorde de tijger en vroeg hem, waar hij gehaard had van de plons. ‘ik heb het van het luipaard,’ zei de tijger. Die bekende dat hij door de bruine beer gewaarschuwd was en die had het bericht weer van zijn neef, de zwarte beer. Ook de olifanten, de neushoorns, de waterbuffels en de herten werden ondervraagd, tenslotte ook de vos en het varken maar niemand wist het juist over de plons. De vos dacht, dat hij het van de zes hazen aan het meer gehoord had.De leeuw met de lange mannen was oud en ervaren en ondervroeg daarom de zes hazen. ‘we hebben hem gehoord! Met onze eigen oren hebben wij de plons gehoord’ zeiden de hazen en boden aan, alle dieren naar de betreffende plek te begeleiden.

Op bevel van de oude leeuw brachten de hazen nu alle dieren naar het meer in het papajabos. ‘hier hebben we hem gehoord’ zeiden ze en keken angstig om zich heen. Op dat zelfde ogenblik viel een papajavrucht ‘plons!’ van de boom in het water. De oude leeuw zei rustig en met humor: ‘er is een papaja-vrucht in het water gevallen. Die heeft “plons” gezegd. Willen jullie er niet weer vandoor gaan?’ toen begonnen de dieren te lachen en haalden opgelucht adem, de hazen werden voortaan niet zo erg meer geloofd.

Werkelijk op het lijf van Frank geschreven! Ik geef eerlijk toe, vaak erger ik me een beetje aan zijn onderzoekende geest en ben ik tegenover hém de oude leeuw… ik geloof hem niet steeds en toch… dan valt die papaja vrucht in het water en moet ik hem wel weer geloven…mijn ‘oude’ leeuw…de man van het onderzoek, veel meer dan de man van het idealisme.

t’ Is winter

Vorige week heb ik de enige, oudere leerkracht die ik hier zie rondlopen uitgenodigd in mijn atelier, gewoon, omdat hij steeds erg lief is als hij passeert. Ik wrong me tot nog toe in alle bochten om een beetje Chinees met hem te praten, blijkt nu toch wel dat hij veel beter Engels praat dan ik Chinees, niet dat dàt moeilijk is. Maar de Chinezen zijn beschaamd om Engels te praten. Ik zo onnozel om Chinees te proberen praten!De meeste mensen hier durven niet makkelijk iets vragen maar als ze eenmaal de drempel over zijn is er geen houden aan. Hij gréép letterlijk naar mijn schilderijen! ‘Wat kost die?’ Natuurlijk, dat is steeds de vraag. Hij bekeek elke foto aan mijn muur, en vraagt wie het zijn. Hij valt achterover als ik ‘my sons’ toon: ‘so handsome’ zegt hij. Ja, jongens, nu hoor je het eens van een ander! Hij vindt dat mijn mama maar een lelijk gezicht trekt op de foto. Hij is opgelucht als ik kan zeggen dat die man die zo mooi bij me staat mijn neef is: hebben wij geluk , hé Marc, dat we dat altijd kunnen zeggen? Maar consternatie als ik zeg ‘mijn zus, haar man and their grandchild’ ‘black man?!’ wel, wel…Hij heeft een boek over Mao bij zich, zo zie ik aan de foto van de cover. Ik wijs ernaar. Hij zegt: ‘Mao, our great man’.Een papaja vrucht valt in het water. Plons, zegt ie. Soms heb zelfs ik de neiging om de hazen te geloven. Ik, een kind van mijn tijd die over Mao nooit iets goed hoorde ben nog steeds verwonderd als ik dat hier zo vaak wel hoor. Het is interessant te zien hoe men hier op die geschiedenis, op die politiek reageert. De eerste die rancuneus reageert moet ik nog ontmoeten. Kritiek hoorde ik wel. Het is zeker niet dat ze zo antwoorden omdat ze moeten, dat is uitgesloten. Of de volgende generatie nog wakker zal liggen van Mao, of van de noodzaak van het sociale van dit land is de vraag. De dingen die positief zijn vinden ze normaal. Ik moet soms terugdenken aan een jongen die we ooit in Praag leerden kennen. Hij dweepte erg met hét westen. Maar hij was geschokt toen ik hem vertelde dat wij veel moeten betalen voor elektriciteit, water, verwarming. Daar had hij geen idee van…hij had alleen oog voor de luxeproducten die zijn land overspoelden. Maar goed, laten we hopen dat het sociale hier niet vergeten wordt. Tenslotte hoor ik die hoop ook uit de mond van Chinese dertigers en veertigers die een eigen wagen hebben, een eigen business… Anderzijds zijn er redenen om ons zorgen te maken. Dat het niveau van het onderwijs hier ondermaats is, is deze week nogmaals gebleken. Frank vroeg er nog eens naar om volgend trimester Europese cultuur te mogen geven, en enkele dagen gelden kreeg hij bericht van decaan Fan dat het geregeld is: hij heeft zes klassen. Maar hij kreeg ook enkele tips: praat over de manier van eten in het Westen, de omgangsvormen, hoe mensen reageren op situaties… met andere woorden: een niveau dat wij zouden zien voor het middelbaar? Als je het over Europese cultuur voor een universiteit hebt, denk je toch hier niet aan?De geest van de jongeren wordt erg plat gelegd door romantische muziek alom, verhalen over romantiek en love, ontelbaar vele tijdschriften met hetzelfde niveau als die bij ons waar schoonheidsidealen en flashy beelden en beloftes zoet houden, je toelaten te leven alsof er geen realiteit is, reality-shows op de televisie zodat je al blij kan zijn dat het een ander overkomt, en veel ‘happy family’ verhalen tv4 niveau van bij ons. De overgang van die half twintigers die zo lang kind blijven en dan plots in het werk geraken of trouwen moet enorm zijn. Ik zag deze week mijn ‘vriendinnetje’ Suky, van wie we het trouwfeest meemaakten. Jeetje, de realiteit bezorgde haar binnen die drie weken al een andere blik! Ze zegt nu al dat ze helemaal niet dacht dat het zo was. Haar man en zij, maken geen ruzie, leren leven met elkaar, zo noemt ze het. Ze schrikt dat hij zo vaak en tot diep in de nacht weg gaat met ‘business relations’… (wetende dat de badhuizen met dito behandeling hier zowat het enige is waar vertier is, in de nacht. Want hoeveel wagens ik ook zie staan op de parking: het zwembad heb ik steeds zowat voor mij alleen…hoe zou dàt komen?) Daarenboven ving ik tussen door op dat ze geld ‘krijgt’ van haar man (hun geld dus)… ‘Hoezo… jij hebt een voltijdse job als leerkracht? Jij bent een volwassen, onafhankelijke vrouw?’ ‘yes, but maybe life for Chinese women es different?’ Begot neen kind, ook bij ons is het nog zo, als je niet voor jezelf opkomt… Voor dergelijke situaties staan jullie nu te ver: het is aan jouw generatie om na te denken en iets te doen of niet te doen…Met dat meisje wil ik nog wel eens een koffie drinken: Och arme, dat meisje, of och arme, die man?! Donderdagavond maakte ik me erg nerveus in het badhuis. Plots zeiden ze me dat mijn kaart niet meer geldig was. Al was ik overtuigd dat ze nog geldig was tot in februari, ze beweerden van niet. Ik discussieerde (ze kennen geen woord Engels) lang maar niet lang genoeg, vertelden mijn Chinese kennissen hier. Ik begaf te snel en kocht een nieuwe (100 euro, een enorm bedrag voor hier). Toevallig zag ik de volgende dag de Chinese vrouw die destijds bij de eerste aankoop vertaald had voor me. Zij bevestigde dat ik het juist voor had en ging mee naar het badhuis om verder te discussiëren. Ze legden haar doodgemoedereerd uit dat er een nieuw afdelingshoofd was en dat zij de regels even veranderde! En dit terwijl ze me gisteren daar publiek stonden te behandelen als de grootste leugenaar als ik zei dat de kaart nog lang geldig was! Ik eiste mijn geld terug maar tevergeefs. Ze kwamen af met een oplossing waar ze van weten dat die mij geen voordeel oplevert: de geldigheid wordt verlengd tot september 2008: dan ben ik allang weg uit Shenyang. Het moet toch niet makkelijk zijn om zaken te doen met de Chinezen. Toch niet als zij in een machtspositie zitten. Er wordt echt wel gelogen zonder een oog te verpinken, beloftes gemaakt zonder gevolg…Moet eens aan een Chinees zakenman vragen hoe hij het ervaart met ons zaken te doen. Frank werd vorige week ook à volonte geconfronteerd met bedrog: een aantal leerlingen schreven hun opstel doodgemoedereerd over van internet. Ook al verwittigde hij dat wie dat doet meteen nul krijgt. Dat ziet hij direct, teacher Frank moet je niets meer leren: google is plots zijn vriendje. Toch waren er die het deden. De slimste schreven over van een oud, verbeterd opstel of uit een boek… dan heeft hij niets aan zijn vriendje en kan hij niets bewijzen…Terwijl hij aan het lesgeven was zat er eentje doodgemoedereerd naar een film te kijken op de pc voor haar. Nota bene: eentje dat net nul op haar huiswerk gekregen had. Frank reageerde schitterend: hij kan dat scherm, op zijn scherm aan klikken zodat alle leerlingen plots naar die film zaten te kijken. Algemeen gelach… het verstomde een beetje toen hij hen vroeg hoe hij nu moest reageren. Ze vonden dat hij haar nog een kans moest geven. Dat is het nu net: ze kunnen wel een beetje liegen en bedriegen maar zijn dan op momenten zo ontwapenend, zo innemend… dat is natuurlijk waarom vele zakenmensen hier wel graag werken.Vandaag bij het verbeteren klaagt hij steen om been: daar nu niemand meer overschrijft heeft hij véél meer verbeterwerk… och arme. Vorig weekend vrijdagavond zaten we rond de tafel met een zalig mix gezelschap: iemand uit Zambia (een dokter die hier specialisatie endocrynologie volgt), een leraar Engels uit Kameroen, een professor ‘economie van het onderwijs’ uit India, een jonge lerares uit Singapore., wit uit de States, zwart uit de States, deze Belgen, en veel Chinezen.

Zes nationaliteiten

Ed had dit georganiseerd; een Amerikaanse leraar, vorig jaar collega en buurman, nu in een andere faculteit. Het was een beetje een genante situatie: we verwachtten dat hij officieel zou vertellen dat hij samen met Bo is. Dit was in oktober de roddel van de campus omdat hij zes en vijftig is, ooit in de States trouwde en scheidde, hier opnieuw getrouwd is, en nu op Bo viel, een studente van 28 jaar… maar toen we hem vroegen waarop we mochten toosten was er geen reden, zei hij, behalve mekaar eens ontmoeten. Tegen het einde van de avond zag iedereen Bo met iets teveel nadruk over haar buikje wrijven. Jawel! Jeetje, een half jaar geleden kon ze hiervoor nog van de universiteit weggestuurd zijn: het reglement is maar deze zomer veranderd. Allen zaten we met de vraag: waarom hebben ze ons dan toch samen getrommeld? Ja, mensen met verborgen levens kunnen raar doen, dat weten we.

De zwangere ‘verloofde’ stopt zich wel degelijk weg

Ik praatte graag met de zwarte tafelgenoten. Daar kun je mee lachen! We voelen mekaars humor zo makkelijk aan! Jim, waar we vroeger al over mailden en die we nu moeten missen omdat ze in een ander gebouw woont en elders lesgeeft was weer om te stelen! Met een gestreken gezicht haalt ze fijne grappen uit! Ook met die zwarte dokter praatte ik graag. We hadden het over de behandeling van diabetici hier: die is goed , insuline is er en in moderne vormen toe te dienen maar voor mensen op het platteland is het soms moeilijk te stockeren en duur. We hadden het ook over aids-preventie: hij bevestigde wat ik vermoedde: mensen zijn te weinig op de hoogte. Maar de aanwezige Chinese dokteres wees ons op de realiteit: China is héél erg groot, heeft vele problemen, heeft weinig geld voor al die problemen en al die mensen maar is volop bezig dit allemaal stap per stap aan te pakken. Ik hoop hen nog eens te ontmoeten. Zaterdagavond werd het culinair met een Belgische kennis en zijn Chinese vriendin: hij kent een Tibetaans restaurant. Daar onze culinaire ervaringen in Tibet onder nul lagen waren we benieuwd. Ik kan je verzekeren: het was een maaltijd om duimen en vingers af te likken! Het eierengerecht was afgezien van het stuk plastiek dat erin zat, overheerlijk, de gewokte bloemkool het proberen meer dan waard (wok veel lookteentjes, gember en het groen van pijpajuin. Voeg kleine trosjes bloemkool toe en kruiden: heerlijk!) en de brede schaal waarin stukken gans gemengd met massa’s kleine knalrode, geroosterde pepers en even ontelbaar veel laurierblaadjes lagen: een festijn voor oog en smaakpapillen. Maar niets van dit, noch van wat op de kaart stond noch de danseressen die Indisch en Thais dansten had iets met Tibet te maken. We hadden wel een bijzonder prettige avond, samen!

‘Tibetaanse’ avond

Al was het zondag min tien, we waagden ons nog op de fiets. In het postkantoor hadden we weer touche! Zoals te verwachten was dit weer een belevenis. Het eerste postkantoor, een groot, had niet genoeg postzegels: we mochten de brieven achterlaten, ze zouden ze afstempelen. Maar daar ik denk dat de mensen bij ons liever een postzegel zien , daarenboven vertrouw ik dat niet zo gezien slechte ervaring in andere landen. We stopten aan een klein postkantoor. De postmeesteres heette ons in het Engels welkom in China en in haar postkantoor en wou ons willens nietes helpen: ze grabbelde alle oude postzegels samen die ze maar vond, zodat wij aan onze bedragen kwamen! Ik heb spijt dat ik geen brief naar mezelf stuurde! Die prachtige,oude postzegels –duidelijk afgeweekt in een vorig leven – staan zo in contrast met het moderne van deze maatschappij, de hele omslag kwam door dat allegaartje oude zegels veel te oubollig over maar het willen een oplossing vinden àls ze willen, kost wat kost: dat straalt er wel van! We moesten ze er met de lijmstok opkleven. Onze dame toverde verder nog een kaart van Europa boven en toonde ons zonder aarzelen België en zijn hoofdstad ‘Buluseire’. En ze bleek zelfs enkele woorden Frans te spreken! Gelach alom als ik haar dankte met xiexieni, merci, thank you.Zoiets zie ik bij ons op de post nog niet direct gebeuren. Terug de kou door. Ik denk niet dat er nog veel zal gefietst worden dit jaar…we gaan het museum op het marktplein bezoeken. Voor het binnen gaan ontdooi ik Frank met een opgespaarde Chocotoff (dank je bakker Anné!). Het zat letterlijk en figuurlijk even onder nul. Soms is het lastig als hij iets ingewikkeld moet kopen, zoals die postzegels. Dan moet hij zich concentreren op zijn taal, dan vraag ik wat en dan wordt hij nerveus… we kunnen het ons voorstellen!Een prachtig museum, erg modern, erg groot waar ik vooral van de tijdelijke tentoonstelling genoot. Een tentoonstelling over de Chinese kalligrafie. Zowel geschreven als gekapt in steen: prachtig. De steen is meestel grijze graniet, heel erg massief, wel vijftien cm dik en zo afgewerkt dat de rand opzij over een lengt van wel twintig centimeter afgeslepen is zodat het vlak waarop gebeiteld ligt, hoog ligt. Moeilijk uit te leggen , hoor. De stenen sierden oude graftombes. Knap. Ik had er geen idee van hoeveel verschillende schriftuur er bestaat: strakke, losse, heel erg decoratieve waarvan je kan echt niet geloven dat iemand dit kan lezen.De oudste stenen waren van de Tang dynastie, de achtste eeuw.Dat we deze tentoonstelling net nu bezochten leek wel een vingerwijziging: Frank vertelde me deze week dat kinderen op zevenjarige leeftijd al 1500 karakters moeten kunnen schrijven. Ik had zo te doen met die mensen: ze moeten hier echt veel inspanning doen om te leren schrijven en ik was bijna te winnen voor het idee dat men in de jaren 50 erover discussieerde om het Chinees schrift te vervangen door het onze. Maar hier werd meer dan ooit duidelijk dat je evengoed de ziel uit de mens kunt snijden. We moeten terugkomen om het deel van de permanente tentoonstelling over de historie verder te bezoeken. Men toont hier de streek vanaf de tijd van de holbewoners: met levensgrote hologrammen en alles… knap gedaan. Hier werd duidelijk dat ook de uitvinding van de naald belangrijk was! Vuurstenen, ja, werkgereedschap, ja, maar een naald? Zonder naald geen kleren en geen kans om buiten te overleven in deze winters. Daar had ik nog niet bij stilgestaan!Verder prachtige zalen met traditionele ambachten: het mooiste lakwerk, de mooiste cloisonné, bamboesculpturen, ivoorsnijwerk dat ik ooit zag (ja, ik weet het: dat zei ik beslist ook in Shanghai. Maar dat komt omdat ik dat eigenlijk niét echt graag zie en er iedere keer van verstomd sta hoe mooi het wél is.) Ik zag er ook aardewerk dat ik nog niet eerder zag: geëmailleerde kruiken in de vorm van de olie- en waterzakken gemaakt van dierenhuiden diede nomaden gebruikten. Knap, hoor.

Schatten uit het museum

Of we de kou maar beter in één keer trotseren en ons uurtje doorfietsen om thuis pannekoeken te bakken of ons laten verleiden onderweg te stoppen was een vraag. Het werd het laatste. Er komt geen eind aan: de gepaneerde en gefrituurde lotusschijven met gehakt waren overheerlijk en het vissoepje met fijne champignons in de bouillon net wat we nodig hadden om warm te worden en te blijven tot thuis. Al moest ik gas terugnemen: Frank kan niet volgen: hij at te rijkelijk.Hij is nu wel echt overtuigd dat hij regelmatig moet zwemmen met mij, anders loopt al dit culinair genieten niet goed af!Maar toch sluiten we maandag ons culinair weekendje af met zijn overheerlijke pannenkoeken, hoor! Over de middag, in de kantine, hebben we tegenwoordig veel plezier met Wilson, een Chinese kennis. Hij geeft momenteel les over ‘body language’, en vraagt regelmatig uitleg.. Hij leest dat zo in boeken maar als je één van onze gebaren zo ziet, uit zijn context, is het heel grappig. Ik raad hem dan ook aan aan zijn studenten te zeggen voorzichtig te zijn met ‘body language’ en het eigenlijk alleen maar te gebruiken met mensen die je erg graag ziet!Fascinerend te zien dat bepaalde gebaren die wij zo vanzelfsprekend vinden hier niet begrepen worden, écht niet. Als ik zo met mijn handje schud naar de redder in het badhuis die me wat deftig leert zwemmen (waardoor ik bijna niet graag meer zwem!), om hem te zeggen dat ik het moeilijk vind, begrijpt hij dat gebaar niet, zo heb ik nu begrepen! Of een gebaar kan hier iets totaal anders betekenen. Zoals ons vingertje om iemand te wenken. Dit betekent hier dat je iemand uitdaagt voor een vechtpartij! Hun wenken is met het handje schudden alsof wij zouden teken doen: ga maar naar buiten…zo mocht ik in 1987 al ondervinden! Sociale contacten leggen zijn eigenlijk de enige reden om naar die koude kantine te gaan waar men het woord ‘afwisseling’ en ‘creatief’ niet kent. Daar sprak Frank de partijsecretaris aan over het missioneren door sommige buitenlanders. Zijn antwoord was duidelijk: ze weten het. En in ‘the English corner’ mag het, maar in de les niet. Blijkbaar weten die leerkrachten dat heel goed: ze brengen hun echtgenotes mee naar de English corner die dan ook hun best doen maar nu weten we ook waarom de bijbel niet in de les gebruikt wordt maar in bijlessen, en uitgedeeld wordt om extra te studeren. Een Chinese collega die we goed kennen, zei toen de partijsecretaris weg was: misschien hebben ze niets anders om les te geven… een erg hoog gehalte van lichtgelovigheid. Het ging over taboes in the English corner, deze week. Frank en ik dachten over de taboes in het westen, want dat zouden ze zeker vragen. Vragen hoeveel je verdient, is bij ons een groot taboe, hier is dat anders. Verder bedachten we: Arm zijn , je politieke overtuiging –in Amerika nog veel erger dan bij ons- , het gebruik van het woord doodgaan ligt ook moeilijk… en zo bedachten we een en ander. Een goede gelegenheid om hun taboes te weten te komen. Nogal ontgoocheld kwam Frank terug: ‘In China is het cijfer vier taboe – het wordt met de dood geassocieerd. En is het waar dat in Europa 13 taboe is?’ Bedroevend niveau. Denken ze echt nog als kinderen, of zijn de taboes hier misschien nog zo sterk dat je er gewoon niet over spreekt? Terwijl Frank naar the English corner ging zat ik in de kleine schouwburg van onze muziekschool. Jiali nodigde me uit. Zij bezocht Parijs, Rome, Amsterdam, studeerde in Amerika, trouwde met een Chinees maar liet man en intussen volwassen dochter daar achter: ze wou liever terug in China wonen. De grootste reden? Het gekende verhaal bij mensen die lang weggaan uit hun land: heimwee.Je kan hier bijna met niemand praten of ze hebben in het buitenland gestudeerd, denk maar nooit dat die gasten hier niet weten hoe de wereld in mekaar zit! Dit is misschien een fundamenteel verschil met die jongeman uit Praag?Nu geeft ze hier les, zestien uur. Ze leeft in een afgesloten hoek van de campus: daar is een wijk met mooie appartementen en villa’s voor de belangrijke Chinese professoren. Heimelijk hoop ik dat ze me eens uitnodigt maar ik weet nu al dat ze dit wellicht niet zal doen.Ik vroeg of ze een man had en ze zei: ‘niet écht een echtgenoot, als je me begrijpt’. Ik had haar eerder op de dag uitgenodigd om mijn atelier eens te bezoeken , dit deed ze met vijf van haar studenten dus ging ik nu maar supporteren voor hun optreden. Ik was een beetje ontgoocheld als ze bij haar collega’s ging zitten, ze doet steeds zo enthousiast als ze me ziet, ik had haar wel wat beter willen leren kennen. Wel zo’n twintig leerlingen zongen elk apart een lied, klassiek Chinees of Europees. Sommige met pianobegeleiding, anderen met muziek van een opname. Het publiek, meestal medestudenten was meedogenloos als altijd: binnen en buiten lopen, telefoneren en praten, ik was al blij dat er eindelijk eens iemand teken deed dat er moest gezwegen worden, in een body language die ik begreep en zij zo te horen ook , al was dit maar voor even; de zangers werden luid uitgelachen als ze teveel aan de rand van hun jas wriemelden omdat ze nerveus waren, of als er teveel gel in het haar zat. Maar diezelfde persoon kreeg tussen het zingen door applaus en geroep als hij iets knap zong. Intussen is koning winter helemaal baas: alles ligt wit. De temperatuur valt mee als het sneeuwt, nul. Als het niet sneeuwt schiet het omlaag tot min elf. Zolang je dan de koude wind niet in je gezicht krijgt valt dat mee. Ik testte mijn Chinese jas uit en ik kan het zelf niet geloven: mijn schapenvacht delft het onderspit. De Chinese jas is lang, dat is zijn allergrootste troef en gevuld met dons. Maar zo licht dat ik nooit had kunnen geloven dat ie warm was. Ik vond het al spijtig dat er geen vachtje rond de rand van de kap was maar Lieve zou Lieve niet zijn: ik naaide er een zacht sjerpje uit imitatievel rond dat ik toevallig mee had, net de juiste lengte. Lieve blij, natuurlijk! Ik en ‘kattepiekes’ dat is iets historisch…ik weet dat mijn moeder nu gaat lachen! Ik moet niet buiten kijken om te weten dat het gesneeuwd heeft: ik hoor het aan het gekir en het gelach tot in mijn atelier! De leerlingen ruimen massaal de sneeuw. Met de schop sneeuwruimen beschadigt minder de stoepranden dan machinaal, en kost niets. Zout gooien , zoals wij doen is slecht voor het milieu en gebeurt in weinig landen. Maar het is een zicht hoor, die scheppende jongeren! Binnen wordt het vaak niet warmer dan 17 graden, en na halftien ‘s avonds voel je het frisser worden: dan wordt niet meer gestookt. Ik las net de Standaard: ‘milieu: zorg van de rijke landen, zegt China’. Dan wordt steeds gezegd dat China vindt dat ze de kans moeten krijgen om zich te ontwikkelen en dat China begrip vraagt omdat de westerse landen onbelemmerd konden vervuilen om rijk te worden. Dat klopt. Maar ze zeggen er dan wel bij dat dit niet betekent dat ze hun best niet gaan doen. Dat lees je er niet bij in onze kranten.Als het waar is dat de huisverwarming een van de grootste vervuilers is bij ons, dan hebben we hen niets te verwijten, in elk geval! Toen ik die licht mosterdkleurige gele winterjas kocht, enkele weken geleden dacht ik er niet aan dat ik ermee zou eten, kortom: die van de hele dag niet zou uitdoen, net als alle Chinezen doen. Ze zitten met jassen, dekens en pantoffels in de klas. Tot negentien graden verwarmen zou iets leuker zijn, maar de 22 graden die je bij ons vaak treft hoeft eigenlijk niet en is niet altijd verantwoord. Zelfs de groenen bij ons durven er geen agenda punt van maken om de mensen bij ons aan te sporen een trui meer te dragen…en de verwarming iets terug te schroeven…En ik , ik geef toe met rode wangen: ik verwarm bij! Tot 18,19 graden. Daar beneden kun je je niet voorstellen hoe de kou door je lichaam sluipt als je stil zit. Ik ben dan zo geconcentreerd aan het werk dat ik dat niet eens in de gaten heb.Hun bewust en karig omgaan met alles waar hout in zit, is ook opmerkelijk en niet slecht. Potloden zijn duurder dan balpennen, dik papier en zeker toiletpapier is hier ronduit duur. En dat overzeese producten hier duur zijn is eigenlijk ook niet onlogisch… Vanavond zijn we uitgenodigd bij een Amerikaans koppel met twee kinderen, om er te eten. Dit is de eerste maal dat we ergens thuis (in ons gebouw) eten. De avond is achter de rug. Wat een belevenis was dit weer! We zaten plots niet meer in China maar in het oosten van de States! In dat piepkleine appartementje zaten we met negentien mensen te eten! Dit is al onvoorstelbaar maar hoe de dame en de heer des huizes erin slaagden om dat gigantisch lekker eten te bereiden in een keukentje (gelukkig een halve meter groter dan het onze) met één, jawel, één kookplaats gaat mijn inlevingsvermogen ver te boven! Het feest werd georganiseerd naar aanleiding van Thanksgiving Day. Dus er was ‘kalkoen’. Kalkoen in China?

Wanneer je heel goed keek kon je zien dat Gretchen twee maal twee kippen aan elkaar genaaid had! Zo kwamen twee ‘kalkoenen’ op tafel met elk vier poten! De farcie was onvoorstelbaar lekker!

De gastvrouw en haar ‘kalkoen’

En wat ze er nog allemaal bij bereidde: champignonsoep, aardappelpuree, boontjes, pompoenpuree, slaatje, maissla, pasta, saus, … om het geheel af te ronden mét een zelfgebakken cake met veel gedroogd fruit erin, appelsla met knalrode gel erdoor en koffie of thee voor iedereen.. Hoedje af! Het verzamelen van zoveel servies alleen al leek onwaarschijnlijk: ze hadden alles gekocht! Nochtans blijven ze hier maar vier maanden. We zaten samen met zeven man uit de States: hun familie bestaat uit twee opgeschoten pubers die onvoorstelbaar positief ingesteld zijn en altijd rondlopen met een lach van oor tot oor en glinsters in hun ogen. Daarbij kwam hun oudere dochter op bezoek die op een andere plaats in China studeert. De hele familie was zeven jaar geleden al in Shenyang, op deze universiteit omdat vader en moeder toen hier lesgaven. Het beviel hen zo dat ze het overdoen…Verder waren er nog twee Chinees studerende Amerikanen uitgenodigd, een jongen uit Vietnam, eentje uit Peru, eentje uit Ghana, een meisje uit la France, een koppel met twee kinderen uit Japan, onze buur, ook een Amerikaan en zelfs een Chinees. Iedereen at met hetzelfde genot: Chinees eten is héérlijk maar dit smààkt! Na het eten werden tafels naar beneden gebracht, ik bracht de helft van de afwas mee en een half uur later leek hun appartementje weer op een appartementje. Ja, ik miste vandaag heel erg een vriendin voor een babbeltje op een terrasje met een kopje koffie, ik ben hier nu meer dan twee maanden en voel het. En al vloeide er een traantje als ik naar een vriendinnetje mailde maar ik legde haar uit dat ik kan missen én blijven genieten, hoor! Zeker weten: we krijgen teveel terug.

Onze Japanse en Amerikaanse buren. Gastheer in de achtergrond.

Zaterdag kwamen de Belgische studenten terug om naar onze diareeks over Zuid China te kijken. Weer een prettige dag! We hadden twintig toeschouwers, waaronder zeven Amerikanen, de zes Belgische studenten en de rest Chinese vrienden. We maakten er een gezellige namiddag van met koffie, thee en snoepjes. Allen zaten zo relaxt dat we de dia’s nog wat lieten verder lopen met beelden van mijn tentoonstellingen in Ekeren en Brugge: een studente uit Belgie herkende op mijn tentoonstelling een ex-leerkracht van haar! Grappig om dit in China te zien. Met de Belgen gingen we naar een opmerkelijk restaurant dat we zelf al eens bezochten: het is een reuze serre en echte maar vooral plastieken tropische planten; je wordt er ontvangen door minstens acht gasten in narrenpakjes op rolschaatsen die je welkom toeroepen, het eten wordt opgediend door schaatsende jongens met bangelijk veel schotels op armen en handen of… met zo’n tien karaffen van een twee liter bier. In dit restaurant is een brouwerij en onze jongeren genoten met volle teugen van de ‘Hoegaarden’. Ook het bruin bier was lekker. Met een enthousiast groepje had men heerlijke schotels gekozen.! We stonden er met zijn allen weer sprakeloos naar te kijken: én mooi, én o-zo smakelijk. Alleen te veel zoet; Frank had wel door dat ze wat eenzijdig bestelden, maar keek gezien zijn persoonlijke voorkeuren de andere kant op Ik was aangenaam verrast van de jongeren te horen dat ze zo genieten van het Chinese eten dat ze nog geen Pizzahut binnengingen. ‘wel al eens een MacDo, als de zin naar een frietje te groot werd…’ dit kun je geen Belg kwalijk nemen!Straks beginnen ze aan de examens, er was al wat koorts te merken. Allen vinden ze hun tijd hier tekort. En ja, jammer dat ze teveel onder elkaar bleven, verzuchtten ze: het is niet de beste manier om echt Chinees te leren maar als ervaring toch niet te missen. Dit meemaken op die leeftijd is prachtig. Ook de ervaring om zo met dertig Belgen vier maanden op te trekken is een ervaring. Alles wordt in zo’n groep die erg afgewezen is op elkaar sterk uitvergroot en toch moet je verder met elkaar. Dit is best interessant als uitdaging!Ik miste in het restaurant de watervallen maar niet de drie of vier zeehonden die in een veel te klein bassin trucjes doen om een hapje te krijgen. Schattig, natuurlijk, pijnlijk, natuurlijk. Ik had bij het naar huis rijden barstende hoofdpijn van het vertellen: de kans om eens voluit te kunnen gaan in mijn eigen taal kon ik écht niet laten liggen!Voor 27 december zien we mekaar misschien nog eens. Het zou leuk zijn. Dan keren ze Belgie-waarts. Sommige maken eerst nog een reis door het zuiden van China. Bij de redenen om naar huis te verlangen is er herkenning: een leuk cafeetje, een babbeltje met anderen…maar mochten ze daarna kunnen terugkomen naar hier : graag… we kennen de weg nu!

Een bijdrage van Lieve | Commentaar (0)