China is Nieuw-Zeeland niet

Vroeg of laat moet ik toch nog eens iets schrijven, al is de concurrentie met mijn semi-prof echtgenote verpletterend.
Zondag 24/2: We zijn intussen alweer acht dagen in China, morgen beginnen de lessen van het tweede trimester en sinds gisteren zie je het leven op de campus van uur tot uur terugkeren. Lieve is traditiegetrouw reeds enkele dagen verwoed aan het schilderen, op haar eentje in het immense lege gebouw van de faculteit… Donderdag gebeurde wat we allang vreesden, de bewaker had ’s avonds niet door dat ze er nog was, deed netjes de deur op slot en vertrok. Waren we eventjes gelukkig dat er GSM’s bestonden zodat ze alarm kon geven! Enfin, na een uurtje werd ze bibberend en bang bevrijd uit haar hachelijke positie.
Terugkomen in Shenyang heeft iets. Onze stad alleen heeft meer inwoners dan Nieuw-Zeeland. Na de immense ruimten struikelen we nu letterlijk over de Chinezen; gelukkig hadden we totnogtoe de campus zo goed als voor ons alleen!
Ja, China heeft nog een hele weg te gaan. Vergeleken met een ecologisch paradijs als Nieuw-Zeeland is het hier echt (ver)vuil(d). Niemand houdt zich aan de verkeersregels. De nieuwe gebouwen zien er na een paar jaar al afgeleefd uit- de grauwheid van de winter accentueert dat nog wat; ze zullen hoogstwaarschijnlijk minder lang meegaan dan de oude sloppen die afgebroken zijn.
Maar toch , wat denk je hiervan?
In Nieuw-Zeeland ging de nieuwe camera van Lieve stuk. Wij binnen bij een Canon-dealer in Queenstown; de man bekeek het toestel, zei dat het terug naar de fabriek moest gestuurd worden en de herstelling allicht een drietal weken zou duren. Herstellen van de lens kon niet, men plaatst gewoon een nieuw systeem, kostprijs ongeveer 180 euro.Op garantie moesten we niet hopen, want de breuk van het lensmechanisme wordt door Canon beschouwd als het gevolg van onzorgvuldige behandeling van het toestel. Wij dus maar onze vakantie doorspartelen met een halfwerkende lens zonder zoom. (tot enorme frustratie van Lieve) Terug in Shenyang belde ik naar het telefoonnummer op het garantiebewijs. Slecht begin, een automatisch antwoordapparaat verwees me naar een ander nummer. Ja, het was deze keer de hersteldienst van Canon, ze zouden ons toestel repareren indien we het brachten. Hun atelier is op de zestiende verdieping boven een hypermarkt van computermateriaal in de ‘computerstraat’ van Shenyang. Het gebouw noemt ‘De honderd computers’, maar volgens mij zou ‘Het miljoen computers’ een betere naam zijn voor dit en alle andere gebouwen in deze unieke straat.
Een vriendelijke juffrouw nam het toestel in ontvangst, riep er direct een technicus bij die er even naar keek en beloofde het in orde te brengen. Het was vrijdagnamiddag. Zaterdagnamiddag telefoontje dat het in orde was. Ik mocht er omkomen, ook op zondag. De reparatie was gratis, zonder discussie.

Vandaag zijn we voor het eerst met de fiets de stad ingetrokken. Het stond tot nu toe elke dag stralende zon, een verraderlijke zon die de bijtende noordenwind en de vrieskou camoufleert. Maar op zondag kan niets of niemand ons tegenhouden, dus we gaan per fiets het fototoestel afhalen, een tochtje van een kleine 40 km. Onderweg nog even langs de post om een brief van 600 gram naar Spanje te sturen.; ook de post is hier op zondag open. Het interieur is sinds ons laatste bezoek begin december gemoderniseerd, de uniformen zijn nieuw, de bedienden hebben keurig hun naam op de borst gespeld. Naar hun gedrag te oordelen zijn die bedienden trouwens ook gloednieuw. Onze mooi in een stevige enveloppe met nopjesplastic verpakte zending veroorzaakt meteen consternatie. Collega’s worden erbij geroepen en na enige discussie valt het verdict: dit kunnen we zo niet verzenden. Waarom is onduidelijk maar we worden doorverwezen naar de pakjesdienst. De dame daar gaat meteen aan het werk; ze komt af met een officiële enveloppe, die is helaas wat te klein voor onze zending. Terug discussie maar geen nood, een tweede enveloppe duikt op, de twee omslagen worden opengesneden en keurig tot een geheel aan mekaar geplakt. Nog te klein? Dan maar de boorden van onze enveloppe omplooien en alles vastkleven. Zal deze constructie het tot op zijn bestemming uithouden? Natuurlijk! Alle zijden worden met speciale tape van de Chinese post dubbel afgeplakt en klaar is kees. De operatie kost ons 20 eurocent, 10 cent per enveloppe, en we kunnen weer naar af, naar het eerste loket. Daar betalen we dan de portkosten. Ik probeer na het lange verlof mijn beste Chinees nog eens uit en vraag beleefd aan de dame of we het haar niet te lastig gemaakt hebben. Nee hoor, zegt ze zonder spoor van aarzeling. Hoera, ik kan het nog, ze heeft het begrepen!

Vanavond samen met onze Japanse collega gegeten. De man die van Lieve een schilderijtje kocht voor de geboorte van zijn kleinkind. Een gepensioneerd leraar Engels die hier Japans doceert. Hij moet dit semester Japanse geschiedenis geven, een nieuw vak voor hem. Geen sinecure, Chinezen en Japanners hebben erg verschillende interpretaties over de Japanse verovering van grote delen van China voor en tijdens de tweede wereldoorlog; het nationalisme is nog altijd, of wordt opnieuw heel sterk in Japan. Maar onze Japanner is een vakbonds- en vredesmilitant met communistische sympathieën, hij zal het wel kunnen uitleggen, denk ik. In het restaurant worden we meteen herkend door één van de kelners. Hoe gaat het nog met de Belgen? We waren hier in oktober met een tiental Belgische studenten toevallig op een avond waar een programma van revolutionaire liederen en dans gebracht werd; op het einde van de avond vroegen ze ons een Belgisch lied of dans naar voor te brengen; we konden er niet onderuit en redden ons met een soort vogeltjesdans of smurfenlied. Feit is dat de man het niet vergat en meteen begon te lachen toen hij ons herkende… ai…

Dinsdag 26/2
Gisteren aten we met mijn Chinese collega’s. Een jonge vrouw van de directie zag er witjes uit. Ze had hartproblemen. De ambulance werd erbij gebeld. We waren verrast dat die hier zo snel ter plaatse was. Pijnlijke start voor deze dame.

Vandaag vertelde onze tafelgenote dat haar ‘lentefeest’ zoals het hier noemt , verliep zoals bij alle Chinezen. Dagen samen met familie, samen koken, eten, televisie kijken en, wat ze niet leuk vindt: mahong spelen. Er wordt voor geld gespeeld.
Lieve vraagt of er dan niets met vrienden gevierd wordt, oudejaar, ofzo. Neen, dat wordt hier niet gedaan. Er wordt zelden gefeest met vrienden. Trouwens zijzelf heeft het moeilijk met vriendschappen hier omdat er veel te veel geroddeld wordt.
Dat kunnen we ons voorstellen, Chinezen zijn heel erg nieuwsgierig. En gezien ze , zo zegt de tafelgenote, niet makkelijk over eigen gevoelens praten is roddelen een goed onderwerp…

Alle post die ons toegestuurd werd komt er nu toch met mondjesmaat door, je merkt dat de feestperiode hier afgelopen is.
Al weten we niet goed waar we het hebben: het lentefeest is twee weken voorbij, we hebben al het lantaarnfeest gevierd met het eten van afgrijselijk deegballetjes gevuld met slijmerige zoetigheid, en het vuurwerk afsteken blijft maar doorgaan, elke avond is het hier ‘Temse in de wolken’, of nog luidruchtiger. Of heeft dit niets meer met de feestdagen te maken en is het omwille van de opening van de nieuwe winkel op de campus, vlak voor ons appartement? De kleine winkeltjes er vlak onder zullen niet lachen: boven opende vanavond een soort supermarkt waar vorig semester nog een eetzaal met eetstalletjes was. Niet dat het aanbod ook maar in iets anders is dan dat in de kleine winkeltjes: rekken softdrinks, noedels, snoep, koekjes, allerlei cosmetica, poetsgerief, behaatjes en wat andere kledij,… geen verse groenten, uiteraard maar wel jammer. (studenten hebben geen kookfaciliteiten) De dame beloofde wel chocolademelk te verkopen in de toekomst en dit is nieuw! Allerlei andere melkdranken, met cocos, koffiesmaak, allerlei fruitsmaken, zijn makkelijk te vinden maar chocolademelk is blijkbaar té exotisch.

Ik heb er mijn eerste lesdag opzitten. Niettegenstaande het beginnen sneeuwen is begon de klas zonder hinder. Vrijdag geraakte ik op het secretariaat eindelijk aan het lessenrooster, niet echt te vroeg. Tien uren per week, een herenleven; heimelijk vraag ik me wel wat af of dat niet komt door tanende belangstelling in mijn ‘know-how’?
Ik heb vier grote klassen, van vijftig leerlingen. Daar moet ik Europese cultuur aan geven. Daar gaat mijn plannetje om interactief te werken… En toch valt de eerste les mee. Bij wijze van prikkeling startte ik de les met Spaanse zigeunermuziek. De ene klas vond het maar niets, dat andere klas kende dit wel. Zo zal ik elke week een andere muziekvorm uit een ander land laten horen. Eigenlijk had ik liever met fotomateriaal sfeer gewerkt en mijn ding uitgelegd maar hoe spijtig: geen projector, geen scherm, geen computer in deze lokalen. De klas waar ik mijn enige les ‘international business ‘ moet geven, is daarentegen wel volledig uitgerust; daar had ik het juist niet nodig! Ik ga erover praten met de secretaris van de faculteit. ‘Daar is niets meer aan te doen, dat had je op voorhand met de decaan moeten bespreken’. Vorig semester gaf hij me precies hetzelfde antwoord, stomweg vergeten! Bij gebrek aan interactiviteit en multimedia wordt het een hele les verhaaltjes vertellen en vragen stellen, over de Grieken, de christenen in Europa, de opkomst van het kapitalisme en de industrialisering,… en natuurlijk ook wat over de zigeuners; dat schijnt hen nog het meest te interesseren. Mijn favoriete vraag is: wanneer ontstond het Christendom? De gekste antwoorden, ook vorig jaar al; 200 jaar?;maar nu zit er in één klas toch een half genie die mij onmiddellijk antwoordt: in het jaar nul. Blijkbaar is er daarbuiten geen kat die zich realiseert wat het betekent wanneer ze in het Engels 2008 AD schrijven. De Chinezen weten echt niet veel over Europa (dat het omgekeerde ook waar is mocht ik vroeger in Europa al ondervinden).

Ik tien uren per week, onze buurman Dan 26. De man zat ooit nog in een klooster in Amerika, maar zegt dat hij nu in de States niet meer kan leven. Hij voelt zich thuis in China. Om dan toch maar wat geld te kunnen sparen klopt hij hier overuren als gek. Overuren? Zijn programma is meer dan twee fulltimes! Hij blijft wat raadselachtig, we krijgen er niet uit wat hem nu echt zo aantrekt in dit land.

Het aantal buitenlandse leerkrachten is overigens verminderd dit semester. Budget op! Er zijn enkele Chinese leerkrachten met een doctoraatsdiploma teruggekomen uit het buitenland, en ja, die kosten wel wat…Allicht heeft de school gelijk dat ze voorrang geven aan hun doctors boven Westerlingen met op zijn best een licentiaatdiploma.

Woensdag 27/2/08
Bijna geveld door gan mao, de Chinese griep die de hele winter door het contingent actieve Chinezen bij bosjes uitdunt. Gisteravond zo slap als een vod, pijn overal, geen eetlust, slecht geslapen , maar ik bied moedig weerstand en overwin ook deze keer de verrassingsaanval. Vanmorgen naar de klas gesleept, gelukkig slechts twee uurtjes. Ook het weer helpt; dat is vandaag omgeslagen, we hebben nu lentetemperaturen en de opgehoopte sneeuw ligt in grote plassen.

In de refter ontmoeten we een vrouwelijke collega waar we nogal close mee zijn. Ze is zichtbaar niet in form. De dame is altijd heel trots op de job van haar echtgenoot: hij werkt bij de onthaaldienst van het leger en moet belangrijke bezoekers van Beijing of andere provincies ontvangen en onderhouden. Nu is het haar allemaal te veel. Avond na avond trekt hij met bezoekers naar restaurants, karaoke en massagesalons. Dan komt hij midden in de nacht dronken thuis, kotst de overdaad aan drank en eten uit, zij mag het opruimen en ’s morgens gaan werken. Allemaal voor het werk. We wisten uit ervaring al wel dat Chinezen speciale opvattingen hebben hoe je iemand een gezellig avondje uit bezorgt, maar dat het zo een vaart liep…

Het mierenschandaal, de Chinese Lernaut en Hauspie, waar ik in november al over schreef heeft nu ook zijn weg gevonden in de Vlaamse pers. Catherine Vuylsteke die nooit een kans laat voorbijgaan om China zwart te maken, smeert het lang en breed uit in de Morgen. Waarover gaat het? Een afzetterij waarbij honderdduizenden kleine spaarders (gepensionneerden, werklozen, onteigende boeren) in onze provincie hun spaarcenten verloren. Ze moesten investeren in een mini-mierenkwekerij in hun appartement, en bleven uiteindelijk achter met waardeloze bakken mieren.Voor de fraudeexperts: een piramideschema; je vult een schuldenput door een diepere te graven, en zo verder tot je tenslotte niet meer verder kan. Het verlies zit ergens tussen de één en de drie miljard euro – in China is immers niets klein. Vorige week las ik nog een artikel over de processen tegen de hoofdschuldigen, het beroep van één van hen tegen de doodstraf was juist verworpen. De zaak werd in de Chinese pers niet zo breed uitgemeten als bij ons zou gebeuren, maar om dat een doofpotoperatie te noemen zoals Vuylsteke doet? Natuurlijk rijst de vraag of echt niemand van de overheid hier op voorhand van zulke grootschalige fraude afwist.