Ik zeg je geen vaarwel….

Onvoorstelbaar. We zijn alweer tien dagen terug in Belgie, het land zonder zomer. Hoe snel zijn twee jaar voorbijgevlogen.

Lieve heeft beloofd nog een hoofdstukje te schrijven over Japan. Of dat er van komt zien we wel, ze is intussen alweer volop tentoonstellingen en nieuwe schilderijen aan het voorbereiden.

Japan, het is China niet. Supergeorganiseerd, gedisciplineerd. Waar is de Chinese chaos? Ja chaos, want de perfectie van de Olympische Spelen is de uitzondering, niet de regel.

Hoe gaat een Japanner lunchen wanneer hij in een onbekende stad met de trein aankomt? Zoekt hij een gezellig terrasje? Nee. Hij volgt de pijlen in het station naar het informatiebord. Op dat bord leest hij de namen van alle aanwezige restaurants en hun specialiteit – en dat zijn er heel wat, want het station is een megacomplex van 12 verdiepingen. Na grondig overwegen wordt een restaurant gekozen, we noteren de plaats en begeven ons ter plaatse. Het menu hangt voor de deur, je maakt je keuze, tikt die in de automaat en betaalt het gevraagde bedrag. Dan wacht men buiten op een bankje tot een kelner komt zeggen dat het eten klaar is en er plaats is voor ons.

Ik vertel er niet meer over, Lieve komt wel met succulente details. Alleen nog dit: na tien dagen zaten we behoorlijk boven ons budget, de visa-kaart liet beleefd weten dat de kredietgrens bereikt was, en we konden ons enkel nog redden door onze laatste Chinese munten bijeen te schrapen en onoffieel te wisselen.

Soit, op 13 augustus staan we op de luchthaven van Beijingl met welgeteld nog 100 euro op zak en nog drie dagen tot onze terugreis te overbruggen. Niet schitterend. Bovendien heeft Lieve het snuggere idee opgevat om terug naar Shenyang te keren voor commerciële besprekingen over haar verdere toekomst in China. De betaling van het retourbiljet voor Shenyang passeert bij mirakel toch nog door de betaalautomaat en daar gaat ze, onze laatste centen netjes verdeeld, elk 50 euro voor drie dagen. Gelukkig hebben we allebei goede vrienden, zij in Shenyang en ik in Beijing. Ik versier zelfs een gratis logement met aiyi (meid) die kookt en wast in het appartement van een vriendin die deze zomer in Engeland verblijft.

Beijing is opgepoetst voor de Spelen. Zowat alle gebouwen van de stad zijn herschilderd; alles kraaknet nieuw. In het centrum deze keer geen bedelaars, maar jammer genoeg ook geen duizenden straatventers. Het is een andere stad.

De eerste avond is er al direct een receptie op de Belgische ambassade, in aanwezigheid van onze prins, om naar het voetbal Belgie-Nieuw-Zeeland te kijken. Mooi, er staan twee grote schermen opgesteld, de tuin is stampvol, de prins en de ambassadeur drinken gezellig een pintje, of twee, in hemdsmouwen; ik val zelfs niet op in mijn jeans en sandalen, mijn deftige uitrusting is al naar huis gestuurd.Alleen, die voetbal België-Nieuw-Zeeland vindt de Chinese TV te onbelangrijk om uit te zenden; we worden vergast op Chinese badmintonsters…

Op zoek naar de Olympische site. Niet zo moeilijk, er zijn  drie nieuwe metrolijnen geopend, waarmee je voor 20 eurocent de hele stad rondkomt. Maar ter plaatse! Een terrein van vijf op twee kilometer, met stadia, olympisch dorp etc. is alleen toegankelijk voor toeschouwers en andere bevoegden. Je komt er niet in zonder te passeren langs één van de officiele veiligheidscontroles. Ik probeer nog ter plaatse een ticket te kopen, maar men afficheert  ‘uitverkocht’. Dat kan kloppen, gisteren werden me nog ticketten aangeboden, voor voetbal en athletiek, … de avond dat we naar huis vertrekken! Pech. Enfin, als onbevoegde kan je mits wat zoeken toch tot 200 meter van het Vogelnest komen, indrukwekkend  maar toch blijf ik als ingenieur vinden dat stalen balken niet dienen om ze zo in mekaar te vlechten. Het is er overal erg druk, parkings met honderden bussen die naar overal en ergens rijden, minibusjes voor athleten en allerlei officielen, dat moet nogal een organisatie zijn. Hier zijn eigenaardig genoeg wel straatventers, van olympische prullaria; nergens iets om te eten en te drinken! Zou het toch waar zijn dat je alleen binnen het terrein kan eten, uitsluitend bij Mc.Donalds? Ik zie massa’s Chinezen met Coca Cola afkomen, allicht een gratis promotieactie, maar de bron kan ik niet vinden. De Chinese supporters zijn als alle anderen, vlaggen, wimpels en toeters, T-shirts en geschilderde gezichten. De buitenlanders verdrinken in de massa. Alleen de oranje t-shirts vallen op. Heineken heeft een grote expositiehal van de stad gehuurd en er een Holland House geïnstalleerd; elke dag gegarandeerd ambiance. En ze verkopen er ook de nog beschikbare tickets. Ik spring bijna lukraak op een overvolle bus met onduidelijke bestemming die me toch netjes afzet bij het metrostation.

Volgens mij indrukwekkender dan het Vogelnest is het nieuwe Nationale Theater. Dat zijn eigenlijk drie grote theaters  en een klein (muziek, opera, ballet, toneel), met bijbehorende restaurants, tentoonstellingszalen, ondergrondse parkings, het geheel overspannen door een ongelofelijk grote dakconstructie in de vorm van een afgeplatte parel, in glas en titanium. Een technisch huzarenstukje, een ding van veel meer dan honderd meter doorsnede, zonder tussensteun. Rond de parel is een  vijver; om binnen te komen wandel je door een tunnel onder die vijver. Ontwerp van een Franse architect, in het centrum van Beijing op honderd meter van het Tian An Men plein. Wie zei er dat de Chinezen chauvinistisch zijn?

Ik bezocht  Qian Men straat. Deze straat loopt dwars door een oude  groezelige wijk, met kronkelende steegjes, mini-winkeltjes en restaurantjes en krotterige woningen. Gemeenschappelijk sanitair op de hoek van elke straat. Maar op twee stappen van Tian An Men gelegen, men kon dit moeilijk zo laten. Ik vroeg me al twintig jaar af wanneer ze zouden besluiten deze wijk te saneren en hoe ze dat met gebouwen in zo een slechte staat zouden kunnen aanpakken. Het antwoord ken ik nu: de boel werd opgekuist voor de Spelen. Er was jarenkang discussie over classering en renovatie, maar het eindbesluit was: niet de moeite, afbreken. In de zone dichtst bij Tian An Men heeft men enkele grotere panden van begin 20ste eeuw bewaard, die staan er nu in een mooie tuin, de Qian Men straat is van een steegje veranderd in een brede voetgangersstraat. Alle gebouwen in de straat zijn volledig nieuw, gebouwd in Qing stijl. Men heeft de ‘authenticiteit’ gerespecteerd: de stijl van de oorspronkelijke huisjes zonder verdieping bleef grotendeels bewaard, alleen zijn het nu gebouwen van drie verdiepingen geworden! Er is zelfs een  tramlijn,  mét  oude trams. Het project kon nog net voor de Spelen afgewerkt worden, het is ‘s avonds prachtig verlicht, maar er woont nog niemand, er is nog geen enkele winkel: een spookstad. Coca Cola zetter er drie automaten met tafeltjes en stoeltjes bij, om toch een beetje leven te geven. De achterliggende stegen zijn nog niet gesaneerd, daar staan nog de groezelige woningen. Geen nood, je sluit de toegang tot die stegen vanaf Qian Men gewoon af met panelen waarop je schildert hoe idyllisch het moet worden. Je hebt nu de indruk in een grote filmstudio te wandelen, maar volgend jaar ziet het er natuurlijk heel anders en veel beter uit In deze wijk werden veel mensen onteigend. Sommigen vonden dat ze niet genoeg compensatie kregen en probeerden de Spelen te gebruiken om meer geld te eisen. De ‘arme sukkelaars’ kwamen  uitvoerig in de Westerse media, maar de gewone Chinees pikt zo een gedrag niet.  ’ Wij sloven ons met 1,4 miljard uit om van de Spelen iets moois te maken en jullie gaan dat beeld naar de buitenwereld bederven voor een paar centen.’ Dat doe je toch niet!

Inrussen zijn we dus terug in Belgie. De kisten met onze persoonlijke goederen staan al twee weken in de haven van Antwerpen.  Douaneproblemen. Te veel en te duur voor iemand die eens naar China reist, zegt de douane. We moeten er invoerrechten en BTW op betalen/Jamaar mijnheer de douanier, natuurlijk is het veel want we hebben twee jaar in China gewoond./Kan je dat bewijzen? Heb je een contract? /Waarschijnlijk wel, maar het zit in de kisten! Maar ik heb wel de Chinese invoerdocumenten van hetzelfde materiaal twee jaar terug/Wat ben ik  daarmee, die zijn in het Chinees. Laat me liever de Belgische uitvoerdocumenten van twee jaar geleden zien/Dat kan ik niet, destijds zei de douane in Zaventem dat voor zo een beetje persoonlijke goederen geen uitvoerdocumenten nodig waren…

Je zou voor minder je materiaal terug op de boot richting China zetten en direct terug reizen in plaats van te wachten tot 2009. Want ja, lezer, allebei hebben we nog toekomstplannen in China…

Intussen zijn we in jullie contreien. We vragen niets liever dan verslag te kunnen uitbrengen over onze avonturen ginder, over  de dynamiek en het enthousiasme waartussen we ginder leefden.  Wie iets wil organiseren voor familie, vrienden of kennissen moet ons maar uitnodigen. We komen met foto’s en commentaar, over China in het algemeen , over Manchoerije, Tibet, Yunnan, de Zijderoute, de Driekovendam, je zegt maar wat jullie interesseert.

63 jaar geleden: atoombom maakt 140.000 doden in Hirosjima

Ja, we waren erbij op 5 augustus, de internationale herdenking van de bom op Hirosjima. Een bom die eigenlijk niet meer nodig was, want Japan was al verslagen. Maar de Russen kwamen eraan en de USA wilde kost wat kost de oorlog beeindigen voor Rusland serieus terreinvoordeel kon halen. Deze en andere informatie kwamen we te weten op het vredeskamp waaraan tienduizenden – honderdduizenden- deelnamen. Indrukwekkend

Ondertussen reisden we door naar Kyoto, de oude hoofdstad van Japan. Lieve schrijft daarover en over de Japanse stijl van reizen – we zijn op trot met een bevriend lokaal koppel- wel meer . Het is hier overigens tropisch warm.

Het einde van onze tocht door China  verliep vlot. De controles in stations en op luchthavens in Beijing en zelfs in het risicogebied Xinjiang vielen heel goed mee. Voortgaande op de westerse pers hadden we  een belegerd Beijing  verwacht. Niet dus, alles bijna zoals gewoonlijk  Wel werden onze vingerafdrukken genomen en een digitale foto van ons gezicht, op de luchthaven van …Nagoya, in Japan!